CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên lợi thế cạnh tranh, nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của Thái Nguyên

Từ “đủ người” đến “đúng người”

Sau hợp nhất, Thái Nguyên có dân số trên 1,8 triệu người. Với nguồn nhân lực lớn hơn đã tạo dư địa để tỉnh tổ chức lại, phân bổ và phát huy nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Lợi thế ấy càng rõ nét khi Thái Nguyên đang là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Bắc, với hơn 350 doanh nghiệp FDI và DDI hoạt động trong các khu công nghiệp. Cùng với sự mở rộng của các khu, cụm công nghiệp, nhu cầu nhân lực ngày càng gia tăng, đặc biệt trong những ngành có hàm lượng công nghệ cao như điện tử - viễn thông, cơ khí - tự động hóa, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kỹ thuật số, logistics và quản lý sản xuất.

Mỗi năm, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp cần khoảng 20.000 - 30.000 lao động, trong đó 60 - 70% là lao động kỹ thuật, có tay nghề. Con số này cho thấy một sự chuyển dịch rất rõ trong nhu cầu của nền kinh tế, doanh nghiệp ngày càng cần lao động có kỹ năng, có chuyên môn và có khả năng làm việc lâu dài trong môi trường sản xuất hiện đại. Đây cũng chính là điểm Thái Nguyên có điều kiện để tạo khác biệt.

Trên địa bàn tỉnh hiện có hệ thống trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tương đối hoàn chỉnh, trong đó Đại học Thái Nguyên giữ vai trò hạt nhân. Với khoảng 350 ngành đào tạo ở trình độ đại học và sau đại học, mỗi năm Đại học Thái Nguyên có khoảng 11.000 - 12.000 sinh viên tốt nghiệp. Nhà trường đồng thời đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập, tuyển dụng và xây dựng chương trình đào tạo. Như vậy, Thái Nguyên bên cạnh lợi thế ở quy mô dân số, số lượng người trong độ tuổi lao động, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng chuyển lực lượng lao động thành nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền sản xuất mới.

Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật, nhân lực số đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, nhất là các ngành công nghiệp công nghệ cao, là nhiệm vụ được Thái Nguyên chú trọng

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh: Thái Nguyên có hệ thống các trường cao đẳng, dạy nghề và Đại học Thái Nguyên - đại học vùng trọng điểm quốc gia. Trong bối cánh công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao phát triển mạnh, nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng trở thành yếu tố then chốt. Các nhà đầu tư có thể có vốn, có công nghệ nhưng không dễ tìm được kỹ sư vận hành; trong khi đó, Thái Nguyên có sẵn “cái nôi” đào tạo và nhà đầu tư có thể đặt hàng đào tạo ngay tại chỗ, qua đó giảm chi phí tuyển dụng.

Một địa phương muốn thu hút các dự án công nghệ cao không thể chỉ chuẩn bị mặt bằng, điện, nước, giao thông hay hạ tầng khu công nghiệp, mà quan trọng hơn là phải có nguồn nhân lực đủ năng lực vận hành dây chuyền hiện đại, làm chủ công nghệ, nghiên cứu cải tiến sản phẩm, quản trị dữ liệu và tạo ra những sáng kiến mới. Đây mới chính là yếu tố quyết định khả năng hấp thụ, làm chủ và phát triển công nghệ của doanh nghiệp, đồng thời tạo nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong cuộc đua thu hút đầu tư.

Ở Thái Nguyên, lợi thế này đang từng bước hình thành và củng cố từ chính hệ thống giáo dục và nghiên cứu khoa học trên địa bàn. Tính đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 38 tổ chức khoa học và công nghệ đang hoạt động. Riêng Đại học Thái Nguyên cùng các đơn vị trực thuộc đang chủ trì 27/72 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, chiếm 37,5%, với tổng kinh phí ngân sách được phê duyệt hơn 37 tỷ đồng. Đây là nguồn cung nhân lực trình độ cao, đồng thời tạo cầu nối giữa nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nếu nhân lực kỹ thuật là điều kiện quan trọng của quá trình công nghiệp hóa, thì trong giai đoạn phát triển mới, nhân lực số đang trở thành yếu tố ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng làm chủ công nghệ của mỗi địa phương, doanh nghiệp. Với lợi thế là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học lớn của khu vực, Thái Nguyên đang từng bước chuyển hóa lợi thế về nguồn nhân lực truyền thống thành lợi thế về nhân lực số, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đặc biệt, tỉnh không chỉ chú trọng trang bị những kỹ năng số phổ thông, mà đang chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực cho những lĩnh vực công nghệ có tính chiến lược, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao trong tương lai. Theo Đề án số 22-ĐA/TU về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030 và các định hướng chuyển đổi số của tỉnh, Thái Nguyên tập trung phát triển 5 nhóm công nghệ trọng tâm, gồm: Đồ họa số; phần mềm và trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng chuyên ngành; tự động hóa công nghiệp và người máy; thiết bị bay không người lái; bán dẫn và Internet vạn vật (IoT). Đây là định hướng quan trọng, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng tiếp cận, ứng dụng, làm chủ và sáng tạo trên nền tảng công nghệ mới, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo nền tảng để Thái Nguyên đón đầu làn sóng đầu tư công nghệ cao.

Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên) và VinFast đã ký ghi nhớ hợp tác mở ngành Công nghệ ô tô điện - học trực tiếp về công nghệ xe điện, pin, trạm sạc và phần mềm ô tô ngay tại Thái Nguyên

Từ nguồn nhân lực đến sức hút đầu tư

Hiện nay, mối quan hệ giữa chất lượng nhân lực và khả năng thu hút đầu tư của Thái Nguyên ngày càng thể hiện rõ nét. Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của tỉnh luôn duy trì ở mức rất cao, từ 83% đến 94,7%; riêng năm 2025 đạt 91,8%. Bên cạnh đó, trong 8 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên đứng thứ 2 cả nước về thu hút FDI, với tổng vốn đăng ký hơn 8 tỷ USD, tiếp tục khẳng định sức hút của môi trường đầu tư và các dự án công nghiệp quy mô lớn. Đây là kết quả quan trọng cho thấy nền sản xuất của tỉnh đã hình thành năng lực tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất công nghệ cao.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh đã cung cấp thông tin, tư vấn thị trường lao động, chính sách việc làm và kỹ năng nghề cho khoảng 31.000 lượt người, trong đó có nhiều lĩnh vực lựa chọn người lao động tay nghề cao. Khoảng 1.300 lượt doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng gần 39.000 lao động.

Dù có nhiều lợi thế, Thái Nguyên cũng đứng trước bài toán không nhỏ về nguồn nhân lực. Đội ngũ nhân lực chuyên sâu về công nghệ thông tin, dữ liệu số, an toàn thông tin và các công nghệ chiến lược vẫn còn thiếu, nhất là ở cấp cơ sở. Khả năng thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao của nhiều doanh nghiệp địa phương còn hạn chế. Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ thu hút người tài, mà quan trọng hơn là phải tạo môi trường, cơ chế và điều kiện để người tài phát huy năng lực, đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của tỉnh.

Trên cơ sở đó, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết quy định các ngành, lĩnh vực ưu tiên sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Đây là nền tảng quan trọng tạo cơ chế và môi trường đủ hấp dẫn để thu hút, trọng dụng, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Cùng với hạ tầng và môi trường đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành nền tảng để Thái Nguyên thu hút dòng vốn đầu tư có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và tính bền vững cao

Theo định hướng của tỉnh, thời gian tới, Thái Nguyên tiếp tục chú trọng việc hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao; tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ năng số, dữ liệu, an toàn thông tin và AI; đồng thời phát huy vai trò của Đại học Thái Nguyên và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Vùng trong kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp sẽ tiếp tục được chú trọng. Cùng với phát triển nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu, địa phương cũng ưu tiên việc phát triển hạ tầng số, đẩy nhanh tiến độ hạ tầng Khu công nghệ số tập trung Yên Bình, mở rộng hạ tầng viễn thông và phát triển trung tâm dữ liệu ... Khi nhân lực, công nghệ, hạ tầng và đổi mới sáng tạo kết nối đồng bộ, Thái Nguyên sẽ không chỉ là nơi cung cấp mặt bằng cho các dự án đầu tư mà từng bước trở thành nơi cung cấp cả nhân lực, công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đó cũng là cách để tỉnh nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị.

Theo đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn, cùng với hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một trong những điều kiện tiên quyết để Thái Nguyên nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo khác biệt với các địa phương khác và gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Khi kết nối và phát huy hiệu quả những nguồn lực đó, lợi thế nhân lực sẽ không chỉ giải quyết nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hôm nay, mà còn trở thành điểm lợi thế thu hút những dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn trong tương lai. Nguồn nhân lực sẽ thực sự là “lợi thế cạnh tranh bền vững”, định vị phát triển của tỉnh trong kỷ nguyên công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.