Nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, đồng thời cải thiện thứ hạng các chỉ số cải cách hành chính (CCHC) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh Thái Nguyên tập trung chỉ đạo, triển khai. Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn xác định đây là “mệnh lệnh chính trị”, yêu cầu từng sở, ngành, xã, phường phải vào cuộc bằng nhiệm vụ, tiến độ và kết quả cụ thể; quyết tâm đưa Chỉ số CCHC và Chỉ số hài lòng về sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2026 vào nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.
Cán bộ phường Linh Sơn hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính.
Cụ thể hóa trách nhiệm cải cách
Năm 2025, Chỉ số CCHC (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng về sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) của Thái Nguyên cùng xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố. Tại Hội nghị sơ kết công tác CCHC toàn tỉnh tháng 8 vừa qua, bên cạnh những kết quả đạt được, các tồn tại, hạn chế được phân tích thẳng thắn.
Một số nội dung, tiêu chí của Chỉ số CCHC và tiêu chí khảo sát mức độ hài lòng còn thấp. Người đứng đầu một số đơn vị, địa phương chưa thật sự quyết liệt; sáng kiến về CCHC chưa nhiều; vẫn xảy ra tình trạng giải quyết hồ sơ, trả kết quả chậm, muộn.
Việc tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; cơ sở vật chất, trang thiết bị tại Trung tâm Phục vụ hành chính công một số nơi chưa bảo đảm.
Từ những hạn chế được chỉ rõ, Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn yêu cầu các sở, ngành, địa phương xác định nâng cao chất lượng CCHC, cải thiện các chỉ số là “mệnh lệnh chính trị”. Từng cơ quan, địa phương phải rà soát tiêu chí còn hạn chế, xác định nguyên nhân, trách nhiệm, thời hạn và giải pháp khắc phục.
Mục tiêu được xác định là đưa Chỉ số CCHC và SIPAS năm 2026 của Thái Nguyên vào nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.
Tuy nhiên, thứ hạng chỉ phản ánh một phần kết quả. Giá trị cốt lõi của cải cách phải được thể hiện qua những thay đổi trực tiếp trong quá trình người dân, doanh nghiệp làm việc với cơ quan hành chính.
Sở Nội vụ, cơ quan thường trực về cải cách hành chính, tăng cường kiểm tra, đôn đốc các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện nhiệm vụ.
Tinh thần chỉ đạo được chuyển nhanh thành hành động. Sở Nội vụ, cơ quan thường trực về CCHC, đã tham mưu ban hành Chỉ thị số 20 về tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện, nâng cao Chỉ số CCHC, Chỉ số SIPAS trên địa bàn tỉnh năm 2026. Nội dung Chỉ thị được cụ thể hóa mục tiêu bằng hệ thống nhiệm vụ, chỉ tiêu và trách nhiệm.
Thủ trưởng các sở, ban, ngành, Chủ tịch UBND các xã, phường phải xác định nhiệm vụ trọng tâm, phân công trách nhiệm đến từng cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức để khắc phục những tiêu chí mất điểm, điểm thấp.
Tiến độ được đánh giá thường xuyên; những hạn chế phải được kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, nhất là tại các đơn vị, địa phương có kết quả chỉ số thấp.
Cùng với đó, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra công vụ, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tình trạng chậm trễ và xử lý nghiêm cán bộ đùn đẩy, né tránh, nhiều lần giải quyết công việc chậm, muộn.
Tinh thần “mệnh lệnh chính trị” được cụ thể hóa bằng nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, kết quả và rõ thẩm quyền.
Điểm đáng chú ý của Chỉ thị 20 là yêu cầu CCHC được chuyển thành những nhiệm vụ có thể đo đếm, kiểm tra và đánh giá. Trọng tâm là tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông, “Luồng xanh 24 giờ”, “Luồng xanh 60%”; đẩy mạnh số hóa, dịch vụ công trực tuyến, khai thác và sử dụng lại dữ liệu, qua đó rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Tỉnh yêu cầu tiếp tục đầu tư điều kiện hoạt động cho Trung tâm Phục vụ hành chính công, nhất là ở cấp xã.
Chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng tạo chuyển biến về chất lượng CCHC. Từ kết nối, khai thác dữ liệu, xử lý công việc trên môi trường điện tử đến nâng tỷ lệ hồ sơ và thanh toán trực tuyến đều được đặt ra với những mục tiêu cụ thể.
Mỗi nhiệm vụ có cơ quan chịu trách nhiệm, có kết quả cần đạt và có căn cứ để kiểm tra, đánh giá. Nhờ đó, yêu cầu cải thiện các chỉ số được chuyển thành những đầu việc cụ thể tại từng sở, ngành, xã, phường.
Đưa dịch vụ đến gần người dân
Những yêu cầu được cụ thể hóa trong Chỉ thị 20 chỉ thực sự tạo ra giá trị nếu được phản ánh bằng sự thay đổi trong hoạt động phục vụ người dân. Cơ sở vì thế trở thành nơi kiểm chứng rõ nhất hiệu quả của các giải pháp CCHC.
Các địa phương huy động lực lượng hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Sáng thứ Bảy, ngày 12-9, tại phường Linh Sơn, thay vì phải bố trí thời gian đến cơ quan hành chính trong ngày làm việc, người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục ngay tại trụ sở Ủy ban MTTQ phường.
Trung tâm Phục vụ hành chính công phối hợp với Công an phường, Phòng Văn hóa, Xã hội cùng tham gia hướng dẫn, hỗ trợ. Từ chứng thực bản sao giấy tờ đất đai, văn bằng, chứng chỉ; các thủ tục về căn cước, định danh điện tử mức 2, cư trú, đăng ký xe, cấp đổi giấy phép lái xe đến tích hợp giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử, nhiều nhu cầu thiết thực được hỗ trợ tại cùng một địa điểm.
Điểm đáng chú ý của cách làm này là phương thức phục vụ được điều chỉnh theo nhu cầu thực tế. Chính quyền chủ động lựa chọn thời gian, địa điểm thuận tiện hơn cho người dân, thay vì chỉ chờ người dân tìm đến cơ quan hành chính.
Bà Hà Thị Minh Phương, tổ dân phố 13, phường Linh Sơn, cho rằng: Việc được hướng dẫn, giải quyết thủ tục vào ngày nghỉ thuận tiện, giúp giảm thời gian, công sức đi lại. Tại các tổ dân phố, cán bộ cơ sở cũng chủ động thông báo, nắm nhu cầu và hỗ trợ những người chưa thành thạo công nghệ.
Theo ông Trần Chí Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Linh Sơn, từ chỉ đạo của tỉnh, địa phương tập trung rà soát những khâu còn hạn chế, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, nâng chất lượng giải quyết hồ sơ và đổi mới phương thức phục vụ. Mục tiêu được đặt ra là nâng mức độ hài lòng của người dân, cùng với việc hoàn thành các chỉ tiêu CCHC.
Yêu cầu phục vụ người dân ở khu vực đô thị và vùng cao có những đặc điểm khác nhau. Nếu tại đô thị, đổi mới có thể tập trung vào việc mở rộng thời gian phục vụ, tăng tiện ích và giảm thời gian đi lại, thì tại các xã vùng cao, khả năng tiếp cận dịch vụ công phụ thuộc nhiều vào điều kiện hạ tầng, khoảng cách địa lý và kỹ năng số của người dân.
Chỉ thị 20 cũng chỉ rõ việc tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; cơ sở vật chất, trang thiết bị của Trung tâm Phục vụ hành chính công một số nơi chưa thực sự bảo đảm.
Bởi vậy, nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến phải đi cùng hướng dẫn kỹ năng, hỗ trợ trực tiếp và bảo đảm điều kiện phục vụ. Đây cũng là lý do Chỉ thị yêu cầu đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, đồng thời chú trọng chất lượng các dịch vụ công thiết yếu như y tế, giáo dục, điện, nước sinh hoạt, giao thông, an ninh trật tự, chính sách đối với người có công, người yếu thế, giảm nghèo, xóa nhà tạm, nhà dột nát.
Cách làm giữa đô thị và vùng cao có thể khác nhau, song cùng hướng tới một yêu cầu chung là không để điều kiện địa lý hay khả năng sử dụng công nghệ trở thành rào cản đối với người dân trong tiếp cận chính quyền.
Đo hiệu quả bằng sự hài lòng
Các chỉ tiêu về hồ sơ, số hóa, dịch vụ công có thể được lượng hóa bằng tỷ lệ phần trăm. Tuy nhiên, hiệu quả của cải cách được phản ánh rõ hơn qua trải nghiệm và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Chỉ thị 20 yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường thường xuyên công khai những nội dung liên quan trực tiếp đến người dân; cập nhật việc giải quyết kiến nghị; xây dựng quy tắc ứng xử và cam kết phục vụ.
Các địa phương phải thiết lập đường dây nóng, hòm thư điện tử, kênh Zalo để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị về hành vi nhũng nhiễu trong giải quyết thủ tục hành chính, thực thi công vụ.
Kiosk AI dịch vụ công trực tuyến được đưa vào vận hành phục vụ nhân dân. Ảnh: TL
Kết quả hài lòng của người dân, doanh nghiệp được lấy làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, năng lực người đứng đầu và căn cứ xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức hằng năm.
Cách đánh giá này đưa trách nhiệm CCHC đến từng vị trí công tác. Một hồ sơ bị chậm, một thủ tục còn rườm rà hay một phản ánh không được giải quyết kịp thời đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ và kết quả chung của cơ quan, địa phương.
Chỉ thị cũng yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường trực tiếp quán triệt, chỉ đạo thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả, tiến độ, chất lượng, hiệu quả các nhiệm vụ được giao.
Từ “mệnh lệnh chính trị” đến những nhiệm vụ cụ thể được kiểm tra, đánh giá bằng kết quả phục vụ, quyết tâm nâng cao chất lượng CCHC của Thái Nguyên đang được chuyển thành hành động ở từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Mục tiêu Top 5 cả nước sẽ chỉ có ý nghĩa thực chất khi gắn với một thay đổi rõ ràng trong trải nghiệm của người dân, doanh nghiệp, từ thủ tục thuận tiện hơn, thời gian giải quyết ngắn hơn đến tinh thần trách nhiệm cao hơn và phản ánh, kiến nghị được xử lý kịp thời.
Top 5 là mục tiêu về thứ hạng, còn sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp mới là thước đo giá trị của CCHC.
CHỈ TIÊU PHẤN ĐẤU CỦA THÁI NGUYÊN VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NĂM 2026
Top 5 cả nước: Mục tiêu đối với Chỉ số CCHC và Chỉ số SIPAS.
100% nhiệm vụ Kế hoạch CCHC năm 2026 phải hoàn thành.
100% kiến nghị qua kiểm tra được đôn đốc xử lý.
100% kết quả giải quyết TTHC được số hóa.
100% TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh được triển khai.
Từ 99% trở lên hồ sơ TTHC tiếp nhận trong năm được giải quyết đúng hạn.
Từ 90% trở lên tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa.
Từ 70% trở lên tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình.
Từ 95% trở lên tỷ lệ thanh toán trực tuyến.
100% nhiệm vụ của cơ quan hành chính được theo dõi, quản lý, giám sát trên môi trường điện tử.