CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Trung tâm động lực phát triển của vùng trung du và miền núi phía Bắc

Một góc trung tâm tỉnh Thái Nguyên

Thái Nguyên nằm ở vị trí trung tâm vùng trung du và miền núi phía Bắc, là cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, tiếp giáp với nhiều địa phương có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tỉnh giữ vai trò trung gian kết nối giữa vùng Thủ đô với các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Tuyên Quang, Lạng Sơn và các tỉnh vùng Đông Bắc; đồng thời là cầu nối giữa vùng trung du và miền núi phía Bắc với vùng đồng bằng sông Hồng và các trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Đây là địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tổ chức không gian phát triển quốc gia, phát triển các hành lang kinh tế, bảo đảm giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng, an ninh giữa các vùng.

Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng trung du và miền núi phía Bắc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết số 11-NQ/TW) xác định: Vùng trung du và miền núi phía Bắc có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội; môi trường sinh thái; quốc phòng, an ninh và đối ngoại của cả nước… Trong đó, tỉnh Thái Nguyên được xác định là trung tâm vùng trung du và miền núi phía Bắc và là trung tâm công nghiệp, giáo dục - đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và dịch vụ của vùng, giữ vai trò quan trọng trong liên kết phát triển vùng.

Nghị quyết số 11-NQ/TW cũng đã xác định nhiệm vụ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; tăng cường liên kết nội vùng và liên vùng; hình thành các hành lang kinh tế và các tuyến giao thông chiến lược kết nối vùng trung du và miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng và các cửa khẩu quốc tế. Trong mạng lưới đó, Thái Nguyên được xác định là địa bàn giữ vai trò hạt nhân kết nối, trung chuyển và lan tỏa động lực phát triển.

Tỉnh Thái Nguyên hiện có hệ thống giao thông phát triển đa dạng, đồng bộ và ngày càng hiện đại với các tuyến quốc lộ huyết mạch như Quốc lộ 3 (Hà Nội - Thái Nguyên - Cao Bằng - cửa khẩu Việt Nam - Trung Quốc), Quốc lộ 1B (Lạng Sơn - Thái Nguyên), Quốc lộ 37 (Quảng Ninh - Bắc Ninh - Thái Nguyên – Tuyên Quang - Phú Thọ - Sơn La), cùng các tuyến Quốc lộ 3B, Quốc lộ 279; tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới đang khai thác hiệu quả và các tuyến cao tốc đang được nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư như Thái Nguyên - Lạng Sơn, Thái Nguyên - Cao Bằng, Thái Nguyên - Tuyên Quang, tuyến vành đai V vùng Thủ đô Hà Nội. Hệ thống hạ tầng này tạo thành mạng lưới giao thông liên hoàn, tăng cường khả năng kết nối vùng, kết nối quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics và thu hút đầu tư.

Phối cảnh Dự án Đầu tư xây dựng hoàn chỉnh cao tốc CT.07 đoạn Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới được khởi công ngày 30/7/2026

Vai trò, vị trí của Thái Nguyên tiếp tục được khẳng định tại Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch) do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 14/3/2023 và điều chỉnh Quy hoạch tại Quyết định số 292/QĐ-UBND ngày 09/02/2026 của UBND tỉnh. Theo đó, tỉnh Thái Nguyên được xác định là cực tăng trưởng quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc; là trung tâm công nghiệp hiện đại, trung tâm giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, dịch vụ chất lượng cao và phát triển nguồn nhân lực của vùng. Những định hướng này tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm và vai trò đầu tàu của tỉnh trong chiến lược phát triển khu vực.

Sau khi thực hiện hợp nhất, sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Thái Nguyên có quy mô dân số, diện tích tự nhiên, không gian phát triển và phạm vi quản lý lớn hơn đáng kể; đồng thời mở rộng không gian kinh tế, không gian đô thị, không gian sinh thái và không gian phát triển vùng. Việc hợp nhất tạo điều kiện hình thành một đơn vị hành chính cấp tỉnh có quy mô lớn, hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành trung tâm phát triển tổng hợp của vùng trung du và miền núi phía Bắc, có khả năng điều phối, kết nối, lan tỏa động lực phát triển và thu hút các nguồn lực đầu tư trong nước, quốc tế.

Sự kết hợp giữa thế mạnh về công nghiệp, dịch vụ, giáo dục, đào tạo, y tế chuyên sâu, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo của tỉnh Thái Nguyên với tiềm năng tài nguyên rừng, du lịch sinh thái, khoáng sản, kinh tế cửa ngõ và quỹ đất phát triển của khu vực Bắc Kạn trước đây đã tạo ra dư địa phát triển mới cho tỉnh sau hợp nhất. Đây là cơ sở quan trọng để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, công nghiệp công nghệ cao và các ngành dịch vụ chất lượng cao; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh, sức hấp dẫn đầu tư và khả năng liên kết phát triển trong vùng.

Chính vì vậy, sau hợp nhất, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục giữ vai trò là trung tâm kinh tế - xã hội có quy mô lớn của khu vực trung du và miền núi phía Bắc trên nhiều lĩnh vực quan trọng như giá trị sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư nước ngoài, quy mô đào tạo đại học, nghiên cứu khoa học, hệ thống y tế chuyên sâu và năng lực cung cấp dịch vụ công. Đây là những lợi thế nổi trội giúp tỉnh có đủ điều kiện thực hiện vai trò hỗ trợ, dẫn dắt và cung cấp các dịch vụ chất lượng cao cho các địa phương trong vùng.

Đồng thời, việc hợp nhất tỉnh còn góp phần tăng cường liên kết giữa khu vực phát triển công nghiệp, đô thị với khu vực miền núi, vùng cao; tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển các hành lang kinh tế, nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân ở các địa bàn còn khó khăn. Qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển cân bằng, hài hòa giữa các khu vực, thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội theo các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước.

Tại Quyết định số 610/QĐ-TTg ngày 04/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng trung du và miền núi phía Bắc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định: Khu vực động lực phát triển của vùng trung du và miền núi phía Bắc bao gồm tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ, là trung tâm công nghiệp - đô thị - dịch vụ của vùng, với công nghiệp là động lực chủ yếu cho tăng trưởng. Đây là căn cứ quan trọng tiếp tục khẳng định vai trò của Thái Nguyên sau sắp xếp không chỉ là trung tâm của vùng mà còn là một trong những cực tăng trưởng chủ yếu, có khả năng dẫn dắt và thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội của toàn khu vực.

Bên cạnh vai trò phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Thái Nguyên còn có vị trí quan trọng trong thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Với vị trí cửa ngõ kết nối giữa vùng trung du, miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội và vùng đồng bằng sông Hồng, tỉnh có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng thủ khu vực, bảo vệ các tuyến giao thông huyết mạch và triển khai các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của quốc gia.

Như vậy, sự hội tụ đồng thời các yếu tố về vị trí địa lý chiến lược, quy mô phát triển, vai trò trung tâm vùng, năng lực công nghiệp, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ, khả năng liên kết và lan tỏa phát triển cùng ý nghĩa quan trọng về quốc phòng, an ninh đã tạo cho tỉnh Thái Nguyên vị thế đặc biệt trong vùng trung du và miền núi phía Bắc. Điều này khẳng định vai trò động lực, dẫn dắt và điều phối phát triển của tỉnh Thái Nguyên đối với toàn vùng; đồng thời là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét, đánh giá vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của tỉnh trong quá trình phân loại đơn vị hành chính theo quy định hiện hành.

Vai trò trung tâm kinh tế và cực tăng trưởng của vùng

Thái Nguyên là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của miền Bắc và cả nước, với nhiều khu công nghiệp tập trung, đặc biệt là Tổ hợp Samsung Thái Nguyên - một trong những cơ sở sản xuất điện tử quy mô lớn của cả nước, có tác động lan tỏa mạnh đến chuỗi cung ứng khu vực.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp quy mô lớn như: Khu công nghiệp Yên Bình, Khu công nghiệp Sông Công I, Khu công nghiệp Sông Công II, Khu công nghiệp Điềm Thụy, Khu công nghiệp Nam Phổ Yên, Khu công nghiệp Quyết Thắng và 41 cụm công nghiệp đang hoạt động và được quy hoạch phát triển. Đây là trung tâm sản xuất công nghiệp, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Đặc biệt, Tổ hợp Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) là một trong những cơ sở sản xuất điện tử, công nghệ cao lớn nhất cả nước và khu vực, đóng góp tỷ trọng lớn vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động và thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Bên cạnh đó, khu liên hợp khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo là dự án khai thác, chế biến khoáng sản công nghệ cao có quy mô lớn của cả nước, góp phần hình thành chuỗi giá trị sản xuất công nghiệp và chế biến sâu.

Mỏ đa kim Núi Pháo nhìn từ trên cao

Thái Nguyên cũng là địa bàn tập trung nhiều cơ sở công nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh thuộc Bộ Quốc phòng, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển công nghiệp quốc phòng của đất nước.

Nhờ lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng được cải thiện, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục là một trong những địa phương thu hút đầu tư nước ngoài hàng đầu cả nước. Kim ngạch xuất khẩu của tỉnh nhiều năm liên tục nằm trong nhóm địa phương có quy mô xuất khẩu lớn nhất cả nước.

Với quy mô xuất khẩu lớn và tốc độ tăng trưởng ổn định, Thái Nguyên giữ vai trò là một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp và xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia.

Trung tâm giáo dục, văn hóa, y tế và khoa học, công nghệ của vùng

Tỉnh Thái Nguyên giữ vai trò là một trong những trung tâm giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, y tế, văn hóa và dịch vụ quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc, có phạm vi ảnh hưởng rộng và khả năng lan tỏa lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực.

Ngày 15/5, Đại học Thái Nguyên đã ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng. Trung tâm có sứ mệnh phát huy tối đa lợi thế về nguồn lực khoa học - công nghệ, đội ngũ chuyên gia và mạng lưới hợp tác của Đại học nhằm kết nối tri thức, công nghệ và nguồn lực; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ.

Về giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ, Thái Nguyên là một trong những trung tâm giáo dục đại học lớn của cả nước, hiện đứng thứ 3 toàn quốc về quy mô đào tạo với khoảng 150 nghìn sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh, giữ vai trò trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Theo Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đại học Thái Nguyên được xác định là một trong những trung tâm đào tạo đại học trọng điểm quốc gia, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học lớn của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Tầm nhìn đến năm 2050, Đại học Thái Nguyên phấn đấu nằm trong nhóm 400 trường đại học hàng đầu châu Á.

Với hệ thống các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo chuyên ngành đa dạng, Thái Nguyên hiện là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao lớn nhất vùng trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời là một trong những trung tâm đào tạo quan trọng của cả nước. Các cơ sở giáo dục và nghiên cứu trên địa bàn đã và đang cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao cho các lĩnh vực công nghiệp, khoa học, công nghệ, y tế, giáo dục, quản lý nhà nước và đổi mới sáng tạo; góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức và tăng cường năng lực cạnh tranh của vùng.

Trụ sở Đại học Thái Nguyên nhìn từ trên cao

Về y tế, Thái Nguyên là trung tâm khám, chữa bệnh, đào tạo nhân lực y tế và nghiên cứu khoa học y dược quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Trên địa bàn tỉnh có Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên - bệnh viện hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Y tế; Trường Đại học Y - Dược thuộc Đại học Thái Nguyên cùng hệ thống bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến tỉnh, tuyến cơ sở và mạng lưới y tế ngoài công lập phát triển mạnh. Hiện, toàn tỉnh có trên 1.100 cơ sở khám, chữa bệnh, không chỉ phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân trong tỉnh mà còn đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của nhiều địa phương trong khu vực. Vai trò trung tâm y tế vùng của Thái Nguyên được khẳng định thông qua năng lực khám, chữa bệnh chuyên sâu, đào tạo nguồn nhân lực y tế và nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học y dược vào thực tiễn.

Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên 

Về văn hóa, lịch sử và du lịch, Thái Nguyên là địa phương hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, di sản lịch sử quan trọng và tài nguyên du lịch có ý nghĩa nổi bật của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Tỉnh hiện sở hữu nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và các di tích lịch sử có giá trị đặc biệt, phản ánh chiều sâu lịch sử, truyền thống cách mạng và bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn.

Đặc biệt, di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái” đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc thiểu số trong vùng. Đây là một trong những di sản tiêu biểu có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và quảng bá hình ảnh địa phương ra thế giới.

Hồ Ba Bể 

Sau khi hợp nhất, tỉnh Thái Nguyên hiện có 03 di tích quốc gia đặc biệt gồm: Danh lam thắng cảnh hồ Ba Bể; Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Chợ Đồn và Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa. Đây là những di sản có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, cách mạng, cảnh quan và sinh thái, gắn liền với quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa là trung tâm căn cứ địa cách mạng của cả nước trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi.

Bên cạnh đó, tỉnh Thái Nguyên còn là trung tâm du lịch, dịch vụ có sức ảnh hưởng lớn trong vùng với nhiều khu, điểm du lịch nổi tiếng như: Khu du lịch hồ Núi Cốc, Vườn quốc gia Ba Bể, Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa cùng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc vùng trung du và miền núi phía Bắc. Đặc biệt, thương hiệu chè Thái Nguyên đã trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng nổi tiếng trong nước và quốc tế. Việc tổ chức thành công nhiều kỳ Festival Trà Quốc tế đã góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, mở rộng hợp tác quốc tế, thúc đẩy phát triển du lịch, thương mại và văn hóa, khẳng định vị thế của tỉnh là trung tâm văn hóa, du lịch và dịch vụ quan trọng của khu vực.

Việc sở hữu hệ thống cơ sở giáo dục đại học quy mô lớn, trung tâm y tế chuyên sâu của vùng, các di sản được UNESCO ghi danh, hệ thống di tích quốc gia đặc biệt cùng các giá trị văn hóa, lịch sử và du lịch đặc sắc đã tạo cho tỉnh Thái Nguyên vị thế nổi bật trong vùng trung du và miền núi phía Bắc. Đây là những yếu tố quan trọng khẳng định vai trò trung tâm giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa và khoa học, công nghệ của vùng; đồng thời tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong phát triển nguồn nhân lực, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và hội nhập quốc tế.

Vai trò chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh

Tỉnh Thái Nguyên có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong khu vực phòng thủ phía Bắc Thủ đô Hà Nội, giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân theo Nghị quyết số 11-NQ/TW. Hiện nay, Bộ Tư lệnh Quân khu I đóng quân trên địa bàn tỉnh, trực tiếp chỉ đạo nhiệm vụ quốc phòng đối với các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc, khẳng định vai trò trọng yếu của Thái Nguyên trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc và bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực phía Bắc.

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Thái Nguyên là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về chính trị, quân sự và quốc phòng. Đây là trung tâm của ATK Trung ương trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Liên Việt và nhiều cơ quan đầu não của đất nước đã đóng quân, làm việc và lãnh đạo cuộc kháng chiến. Từ ATK Định Hóa, nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược quan trọng của Đảng và Nhà nước đã được ban hành; trong đó có những quyết định liên quan đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và bảo vệ nền độc lập dân tộc.

Không chỉ có ý nghĩa lịch sử đặc biệt, Thái Nguyên còn được xác định là một trong những địa bàn trọng yếu trong thế trận quốc phòng toàn dân của khu vực phía Bắc. Với vị trí tiếp giáp Thủ đô Hà Nội và là cửa ngõ kết nối vùng trung du và miền núi phía Bắc với vùng Thủ đô, tỉnh có vai trò quan trọng trong bảo đảm hành lang chiến lược, tổ chức lực lượng, hậu cần, kỹ thuật và xây dựng khu vực phòng thủ liên hoàn của quốc gia. Trong các phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự và động viên quốc phòng, địa bàn tỉnh luôn được xác định là khu vực có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với việc bảo vệ Thủ đô và các cơ quan đầu não của Trung ương.

Căn lán nhỏ nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc từ cuối năm 1950 đến đầu năm 1951 tại Di tích lịch sử Quốc gia Nà Pậu thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn

Đặc biệt, hệ thống ATK Định Hóa, Chợ Đồn và các xã ATK trên địa bàn tỉnh vẫn giữ nguyên giá trị chiến lược về quốc phòng, an ninh; là cơ sở quan trọng để bố trí, tổ chức khu vực dự bị chiến lược, khu vực sơ tán và bảo đảm hoạt động của các cơ quan Trung ương trong các tình huống khẩn cấp về quốc phòng, an ninh theo quy hoạch, kế hoạch phòng thủ quốc gia.

Những yếu tố nêu trên cho thấy tỉnh Thái Nguyên không chỉ có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay mà còn mang giá trị chiến lược lâu dài trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.