Trang bị kỹ năng mềm, mở rộng cơ hội việc làm cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số
Có kiến thức, có tay nghề là nền tảng để người học bước vào thị trường lao động. Tuy nhiên, để thích ứng và phát triển trong môi trường làm việc ngày càng năng động, người lao động còn cần khả năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và chủ động trước những thay đổi. Với học sinh, sinh viên (HSSV) người dân tộc thiểu số (DTTS), những kỹ năng này càng có ý nghĩa thiết thực, giúp các em vượt qua rào cản ban đầu, tự tin hòa nhập và từng bước khẳng định năng lực nghề nghiệp.
Hội nghị tuyên truyền về phát triển kỹ năng mềm cho HSSV giáo dục nghề nghiệp và hưởng ứng ngày Kỹ năng lao động Việt Nam (4/10) năm 2026
Cuối tháng 9/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị tuyên truyền về phát triển kỹ năng mềm cho HSSV giáo dục nghề nghiệp và hưởng ứng ngày Kỹ năng lao động Việt Nam (4/10) năm 2026.
Không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của kỹ năng mềm, Hội nghị còn tạo cơ hội để HSSV, nhất là các em đến từ vùng đồng bào DTTS, tiếp cận trực tiếp với yêu cầu của thị trường lao động và môi trường doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế diễn ra mạnh mẽ, tiêu chí tuyển dụng của doanh nghiệp ngày càng toàn diện. Bên cạnh kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành, người lao động cần biết phối hợp với đồng nghiệp, giao tiếp hiệu quả, chủ động xử lý công việc và sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới. Một người có tay nghề tốt nhưng hạn chế về giao tiếp, thiếu khả năng làm việc nhóm hoặc lúng túng trước những thay đổi sẽ khó phát huy đầy đủ năng lực trong môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Đây cũng là thách thức đối với HSSV người DTTS khi chuyển từ môi trường sinh sống, học tập quen thuộc ở địa phương sang học nghề, thực tập và làm việc tại doanh nghiệp. Sự khác biệt về điều kiện tiếp cận thông tin, cơ hội trải nghiệm và môi trường giao tiếp có thể khiến một số em còn e ngại khi trình bày suy nghĩ, thể hiện quan điểm hoặc tham gia các hoạt động tập thể.
Vì vậy, trang bị kỹ năng mềm không đơn thuần là bổ sung một nội dung trong chương trình đào tạo mà còn là giải pháp giúp HSSV củng cố sự tự tin, phát huy năng lực và chủ động nắm bắt cơ hội việc làm. Khi được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác, quản lý thời gian, giải quyết tình huống và thích ứng với môi trường mới, các em sẽ có thêm điều kiện để vận dụng hiệu quả kiến thức, tay nghề vào thực tiễn.
Ông Nguyễn Văn Kiên, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, bên cạnh kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề, các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và thích ứng với sự thay đổi đã trở thành yêu cầu tất yếu, là hành trang không thể thiếu để mỗi HSSV tự tin lập thân, lập nghiệp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.
Hội nghị thu hút đông đảo cán bộ giáo viên và học sinh các trường tham dự
Tại Hội nghị, các đại biểu, nhà giáo và HSSV đã cùng trao đổi về mục đích, ý nghĩa của ngày Kỹ năng lao động Việt Nam; vị trí, vai trò của lao động có kỹ năng nghề đối với phát triển kinh tế - xã hội. Những thành tựu, sáng kiến trong phát triển kỹ năng nghề và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp cũng được chia sẻ. Đáng chú ý, hoạt động giao lưu với chuyên gia, doanh nghiệp tạo điều kiện để HSSV trực tiếp tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng, tác phong công nghiệp và những kỹ năng cần thiết đối với từng vị trí việc làm.
Thông qua những chia sẻ từ thực tiễn, HSSV có cơ hội hình dung rõ hơn về môi trường làm việc, nhận diện những kiến thức, kỹ năng bản thân còn thiếu để chủ động bổ sung. Với những em ít có điều kiện tiếp xúc với doanh nghiệp, đây còn là dịp để mạnh dạn trao đổi, đặt câu hỏi, học hỏi kinh nghiệm và định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp phía trước.
Là sinh viên năm thứ nhất ngành Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghệ Việt Đức, em Hờ A Sơn, đến từ Điện Biên chia sẻ: Theo học ngành kỹ thuật, sinh viên cần dành nhiều thời gian thực hành để nâng cao tay nghề. Tuy nhiên, để làm việc hiệu quả trong doanh nghiệp, người lao động còn phải biết giao tiếp, phối hợp với đồng nghiệp, tuân thủ quy trình và có trách nhiệm với công việc được giao. Việc được tiếp xúc với chuyên gia, doanh nghiệp ngay trong quá trình học giúp em hiểu rõ hơn yêu cầu của nghề, có thêm động lực để rèn luyện bản thân.
Cùng quan tâm đến việc đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp, em Lưu Hoàng Bảo Ngọc, sinh viên năm thứ hai ngành Cơ khí cắt gọt, đến từ Yên Bái cho rằng, việc tìm hiểu môi trường làm việc và nhu cầu tuyển dụng giúp sinh viên có định hướng rõ ràng hơn. Ngoài kiến thức kỹ thuật, người học cần thường xuyên cập nhật công nghệ mới, rèn luyện tác phong, kỹ năng làm việc và khả năng thích ứng.
Thực tế cho thấy, để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu của doanh nghiệp, việc phát triển kỹ năng mềm cần được triển khai thường xuyên, gắn với quá trình học tập và trải nghiệm nghề nghiệp. Đặc biệt, với HSSV người DTTS, cần tạo thêm môi trường để các em thực hành giao tiếp, làm việc nhóm, thuyết trình, tham gia hoạt động tập thể và tiếp xúc với doanh nghiệp. Đây là quá trình rèn luyện lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính bản thân người học.
Cùng với nỗ lực của người học, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường thực hành, trải nghiệm, lồng ghép kỹ năng mềm trong từng môn học và hoạt động giáo dục. Bên cạnh đó, chú trọng tư vấn, hỗ trợ HSSV còn hạn chế về kỹ năng giao tiếp, khả năng tiếp cận thông tin việc làm; khuyến khích các em mạnh dạn thể hiện bản thân, phát huy thế mạnh và bản sắc văn hóa của mình.
Về phía doanh nghiệp, cần tăng cường phối hợp với nhà trường thông qua các hoạt động tham quan, thực tập, giao lưu và tuyển dụng. Những trải nghiệm thực tế này giúp HSSV sớm làm quen với môi trường lao động, hiểu rõ yêu cầu của từng vị trí việc làm; đồng thời giúp cơ sở đào tạo có thêm căn cứ điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy sát với nhu cầu sử dụng lao động.
Học sinh, sinh viên người DTTS được trang bị những kiến thức, kỹ năng quan trọng về năng lực nghề nghiệp
Kiến thức và tay nghề giúp người học có cơ hội tiếp cận việc làm, nhưng kỹ năng mềm mới là một trong những yếu tố quan trọng giúp họ thích ứng, hợp tác và phát triển lâu dài. Quan tâm trang bị những kỹ năng này cho HSSV, nhất là HSSV người DTTS, chính là góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, mở rộng cơ hội việc làm và tạo điều kiện để thanh niên vùng đồng bào DTTS tham gia sâu hơn vào thị trường lao động.