Giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước, mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, đồng thời là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và bảo đảm an sinh xã hội.
Mô hình sinh kế hiệu quả được hỗ trợ góp phần nâng cao thu nhập, từng bước giúp người dân thoát nghèo bền vững. (Trong ảnh: Mô hình nuôi hươu sinh sản tại thôn Đồng Tiến, xã Thanh Thịnh)Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Thái Nguyên (sau sáp nhập với tỉnh Bắc Kạn) đã tập trung triển khai đồng bộ các chương trình, chính sách giảm nghèo, nhất là các Chương trình mục tiêu quốc gia. Nhờ đó, công tác giảm nghèo trên địa bàn đạt nhiều kết quả tích cực: Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm qua các năm; điều kiện sống của người dân từng bước được cải thiện; khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, thông tin… ngày càng được nâng cao.
Đóng góp vào kết quả chung đó có vai trò quan trọng của Ủy ban MTTQ các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội. Thực hiện phong trào “Vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, MTTQ các cấp đã tích cực vận động, huy động nhiều nguồn lực xã hội để triển khai các hoạt động hỗ trợ thiết thực như xây dựng nhà Đại đoàn kết, xóa nhà tạm, nhà dột nát; hỗ trợ quà Tết, giúp đỡ học sinh nghèo, hỗ trợ các hộ gia đình ổn định cuộc sống…
Nhờ sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội, hàng vạn lượt người nghèo đã được hỗ trợ kịp thời cả về vật chất và tinh thần. Nhiều hộ sau khi nhận được sự hỗ trợ đã nỗ lực vươn lên, từng bước ổn định cuộc sống, trở thành những tấm gương tiêu biểu trong phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững.
Bên cạnh hỗ trợ con giống, công tác tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cũng được quan tâm (Trong ảnh: Phụ nữ xã Na Rì tham gia tập huấn kỹ thuật chăn nuôi gà)Cùng với MTTQ, các tổ chức thành viên như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên… cũng chủ động triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ sinh kế như cung cấp cây, con giống; hướng dẫn kỹ thuật sản xuất; đào tạo nghề cho lao động nông thôn; xây dựng các mô hình “Mái ấm tình thương”… Qua đó góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho hội viên, đoàn viên và người dân, hình thành mạng lưới hỗ trợ rộng khắp đến từng thôn, xóm.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giảm nghèo của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Sau sáp nhập, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của tỉnh vẫn ở mức cao so với mặt bằng chung cả nước. Toàn tỉnh hiện có 32.954 hộ nghèo và cận nghèo, trong đó có 18.568 hộ nghèo (chiếm 4,32%) và 14.386 hộ cận nghèo (chiếm 3,35%).
Đặc biệt, ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều hạn chế; năng lực sản xuất của người dân còn yếu; việc tiếp cận khoa học - kỹ thuật, thị trường và nguồn vốn còn khó khăn. Các mô hình sinh kế ở một số địa phương còn nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết, chưa tạo được hiệu quả bền vững; nguồn lực hỗ trợ chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Từ thực tiễn đó, việc xây dựng các giải pháp hỗ trợ sinh kế mang tính đồng bộ, hiệu quả và bền vững là yêu cầu cấp thiết. Trên cơ sở tổng kết công tác giảm nghèo giai đoạn 2021 - 2025, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 02/ĐA-MTTQ-BTT ngày 10/3/2026 về hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2026 - 2030.
Đề án đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 1.000 hộ nghèo, cận nghèo, trong đó khoảng 65% số hộ thuộc các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tổng kinh phí huy động tối thiểu 20 tỷ đồng từ Quỹ “Vì người nghèo” và các nguồn xã hội hóa.
Nguồn kinh phí hỗ trợ sinh kế cho người dân được huy động một phần từ Quỹ “Vì người nghèo”Một trong những điểm mới của Đề án là cách tiếp cận toàn diện, chú trọng phát triển sinh kế gắn với nâng cao năng lực cho người dân. Theo đó, mỗi hộ tham gia sẽ được hỗ trợ ban đầu tối thiểu 20 triệu đồng bằng hiện vật như cây giống, con giống, vật tư, phương tiện phục vụ sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế.
Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ ban đầu, các hộ còn được tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất; hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý kinh tế hộ; kết nối tiêu thụ sản phẩm; tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi. Đồng thời, Đề án khuyến khích hình thành các tổ, nhóm hộ, tổ hợp tác nhằm tăng cường liên kết sản xuất, mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Để triển khai hiệu quả, Ủy ban MTTQ tỉnh đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Đề án; đẩy mạnh vận động nguồn lực xã hội hóa; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong công tác giảm nghèo.
Cùng với đó, các địa phương cần thực hiện tốt việc rà soát, lựa chọn đúng đối tượng thụ hưởng; xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế; chú trọng chuyển giao khoa học - kỹ thuật; tăng cường liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; đẩy mạnh công tác theo dõi, giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai.
Thông qua Đề án, MTTQ các cấp tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, vận động các nguồn lực xã hội, chung tay chăm lo cho người nghèo, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu “Không để ai bị bỏ lại phía sau”, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng Thái Nguyên ngày càng phát triển bền vững, nghĩa tình.a