Không để ma túy len lỏi, hình thành điểm nóng ngay từ cơ sở là mục tiêu đang được các địa phương trong tỉnh Thái Nguyên cụ thể hóa bằng những cách làm phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Từ tuyên truyền, nắm chắc tình hình, quản lý người nghiện, đấu tranh với tội phạm đến hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng, mỗi giải pháp đều hướng tới xây dựng những “lá chắn” ngay từ cơ sở, tạo nền tảng cho mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy.
Xã Nghĩa Tá ra mắt mô hình “Tuổi trẻ không ma túy”
Nắm chắc địa bàn, chủ động phòng ngừa từ cơ sở
Từ ngày 1/7/2026, xã Nghĩa Tá thực hiện sắp xếp các thôn, còn 12 thôn trên địa bàn. Sự thay đổi về địa giới, quy mô và thành phần dân cư đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý địa bàn, nhất là trong bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống ma túy.
Ngay sau sắp xếp, Công an xã Nghĩa Tá tập trung nắm tình hình từ cơ sở, thường xuyên cập nhật thông tin về dân cư, địa bàn và những trường hợp có nguy cơ liên quan đến ma túy, qua đó chủ động tham mưu, triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phù hợp. Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an xã đã phát hiện, bắt giữ 8 vụ với 17 đối tượng liên quan đến ma túy; trong đó có các hành vi tổ chức sử dụng, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy, thu giữ 4,182g heroin.
Công an xã Nghĩa Tá tham dự cuộc họp thôn nắm bắt tình hình địa bàn
Từ thực tiễn địa bàn sau sắp xếp, Nghĩa Tá xác định xây dựng địa bàn không ma túy phải bắt đầu từ từng thôn, từng khu dân cư. Mỗi thôn trở thành một “mắt xích” trong hệ thống phòng ngừa, qua đó từng bước thu hẹp nguy cơ phát sinh tệ nạn. Đồng chí Nông Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá cho biết, địa phương phấn đấu phấn đấu đến hết năm 2026 có 50% số thôn đạt tiêu chí thôn không ma túy, tiến tới xây dựng xã Nghĩa Tá không ma túy vào năm 2027.
Tại xã An Khánh, công tác phòng, chống ma túy cũng được triển khai theo hướng chủ động phòng ngừa, quản lý chặt địa bàn và huy động sự tham gia của gia đình, cộng đồng. Trong kỳ báo cáo, Công an xã phát hiện, bắt giữ, xử lý 7 vụ với 8 đối tượng. Qua rà soát, địa phương có 60 người nghiện, 11 người sử dụng trái phép chất ma túy và 20 người thuộc diện quản lý sau cai. Đáng chú ý, 20 người sau cai đều được hỗ trợ tạo việc làm, phần lớn nhờ sự chủ động của gia đình trong tạo điều kiện để họ ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái nghiện.
Theo đồng chí Dương Văn Toản, Chủ tịch UBND xã An Khánh, công tác xây dựng xã “không ma túy” đang từng bước đi vào thực chất. Nhận thức của người dân về tác hại của ma túy và những hệ lụy pháp lý ngày càng được nâng lên; nhiều gia đình chủ động phối hợp với lực lượng Công an quản lý, giáo dục con em, nhất là ngăn ngừa trẻ vị thành niên tiếp xúc với tệ nạn. Đây là yếu tố có ý nghĩa lâu dài, bởi phòng, chống ma túy không thể chỉ dựa vào các biện pháp nghiệp vụ mà cần bắt đầu từ sự chủ động của mỗi gia đình và ý thức của từng người dân.
Đề cao trách nhiệm, huy động sức mạnh tổng hợp
Nếu ở các địa bàn nông thôn, miền núi, công tác phòng, chống ma túy đặt nặng yêu cầu nắm chắc dân cư, từng thôn, từng hộ thì tại phường Quan Triều, một địa bàn đô thị, nhiệm vụ này có những đặc thù riêng. Công an phường đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai đồng bộ các giải pháp; tập trung rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và đấu tranh với tội phạm ma túy.
Trường THPT Khánh Hòa ký cam kết phối hợp xây dựng mô hình "Trường học an toàn - không ma túy"
Kế hoạch xây dựng phường Quan Triều không ma túy năm 2026 đặc biệt đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, gắn kết quả thực hiện công tác phòng, chống ma túy với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm. Cách làm này nhằm đưa phòng, chống ma túy từ nhiệm vụ chuyên môn của lực lượng Công an trở thành trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an phường đã rà soát 440 người có biểu hiện nghi vấn liên quan đến ma túy, qua xét nghiệm xác định 36 người dương tính. Hiện phường quản lý 112 người nghiện có hồ sơ, 46 người sau cai và 81 người điều trị bằng Methadone; 21 trường hợp được lập hồ sơ cai nghiện bắt buộc. Địa bàn chưa phát hiện hình thành điểm, tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Trung tá Nguyễn Quang Huy, Phó Trưởng Công an phường Quan Triều cho biết, thời gian tới, lực lượng Công an tiếp tục nắm chắc địa bàn, quản lý chặt các trường hợp có nguy cơ, chủ động phát hiện, đấu tranh với tội phạm ma túy, đồng thời phối hợp với các lực lượng và Nhân dân đẩy mạnh phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Điểm đáng chú ý, tại phường Quan Triều sức mạnh cộng đồng đang được phát huy bằng những việc làm cụ thể. Toàn phường có 11.268/11.458 chủ hộ được tuyên truyền, ký cam kết chấp hành pháp luật về phòng, chống ma túy, đạt 98,3%. Các mô hình “Tổ tự quản về ANTT”, camera an ninh, tái hòa nhập cộng đồng, “Dân vận khéo” tiếp tục được duy trì, góp phần tạo mạng lưới phòng ngừa ngay từ khu dân cư.
Phòng, chống ma túy cũng được đưa vào trường học bằng những cách tiếp cận gần gũi với học sinh. Ông Nguyễn Văn Bắc, Hiệu trưởng Trường THPT Khánh Hòa cho biết, Nhà trường thường xuyên phối hợp với Công an phường tuyên truyền để học sinh nhận biết tác hại của ma túy, cảnh giác trước các thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ; đồng thời trang bị kỹ năng tự bảo vệ, xây dựng ý thức “nói không với ma túy” và ký cam kết phối hợp xây dựng mô hình "Trường học an toàn - không ma túy".
Dựng “phên giậu” từ lòng dân
Công an xã Tân Kỳ bắt quả tang đối tượng Âu Đình Hà tàng trữ trái phép chất ma túy
Tại xã Tân Kỳ, cuộc chiến chống ma túy diễn ra trong điều kiện khó khăn hơn khi địa bàn miền núi, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn, đời sống của người dân còn phụ thuộc nhiều vào nông, lâm nghiệp. Toàn xã có 1.868 hộ, 7.645 nhân khẩu, trong đó trên 93% là đồng bào dân tộc thiểu số.
Với đặc thù đó, Trung tá Nông Xuân Quỳnh, Phó Trưởng Công an xã Tân Kỳ cho biết, Công an xã xác định muốn phòng, chống ma túy hiệu quả phải dựa vào sức dân, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng. Tuyên truyền không dừng ở việc giúp người dân nhận biết tác hại của ma túy, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức cảnh giác, chủ động cung cấp thông tin, phối hợp với chính quyền và lực lượng chức năng giữ gìn địa bàn.
Đây cũng là hướng đi đang được tỉnh Thái Nguyên xác định trong thực hiện mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy. Tháng 12/2025, Tỉnh ủy Thái Nguyên ban hành Nghị quyết về xây dựng tỉnh Thái Nguyên không ma túy, phấn đấu đến năm 2030 xây dựng 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh không có ma túy, đạt mục tiêu “tỉnh không ma túy”.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh huy động cả hệ thống chính trị và Nhân dân cùng tham gia; trong đó đặc biệt nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy.
Đến nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Tỉnh ủy, cụ thể hóa các nhiệm vụ phòng, chống ma túy giai đoạn 2025 - 2030. Bí thư, Chủ tịch UBND cấp xã, Trưởng Công an cấp xã đều được gắn với vai trò, trách nhiệm trong chuyển hóa địa bàn và xây dựng “xã, phường không ma túy”.
Các hộ gia đình thôn Bản Đén ký cam kết góp phần xây dựng "xã Chợ Mới không ma túy”
Xây dựng địa bàn không ma túy không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an. Đó là cuộc chiến cần sự chung sức của cả hệ thống chính trị và từng người dân. Khi mỗi gia đình là một “pháo đài”, mỗi khu dân cư là một “lá chắn”, mỗi người dân trở thành một tuyên truyền viên, một nguồn tin tích cực thì những khoảng trống để ma túy len lỏi vào cộng đồng sẽ ngày càng được thu hẹp. Đó cũng là nền tảng để tỉnh Thái Nguyên xây dựng những địa bàn bình yên, an toàn, góp phần bảo vệ cuộc sống và tương lai của Nhân dân.