Dự kiến sớm nhất vào tháng 12/2026, các dự án tạo tín chỉ các-bon theo cơ chế hợp tác song phương của Việt Nam với Nhật Bản, Singapore sẽ được khởi động.
Tại họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra ngày 16/9, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu đã làm rõ 3 loại tín chỉ các-bon đủ điều kiện đưa vào sàn giao dịch các-bon trong nước, căn cứ theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP).
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu trao đổi tại họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Kiều Chi.
Thứ nhất, tín chỉ các-bon hình thành theo cơ chế hợp tác song phương giữa Việt Nam và các đối tác (cơ chế Điều 6.2 Thỏa thuận Paris). Hiện nay, Việt Nam đang tích cực triển khai hợp tác với Singapore và Nhật Bản. Sắp tới, các cuộc họp ủy ban hỗn hợp Việt Nam - Singapore, Việt Nam - Nhật Bản sẽ diễn ra. Dự kiến sớm nhất vào tháng 12/2026, các dự án theo cơ chế này sẽ được khởi động để bổ sung nguồn cung tín chỉ cho sàn giao dịch.
Thứ hai, tín chỉ các-bon theo cơ chế của Liên hợp quốc (cơ chế Điều 6.4 Thỏa thuận Paris). Hiện có khoảng 23 dự án đã đăng ký với Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu tiềm năng tạo ra khoảng 10,2 triệu tín chỉ các-bon. Khi các tín chỉ này được phát hành, đây sẽ là nguồn cung rất lớn cho thị trường.
Thứ ba, tín chỉ các-bon do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp theo tiêu chuẩn quốc gia trong các lĩnh vực chuyên ngành như nông nghiệp và môi trường, công thương, xây dựng... Đáng chú ý, tiêu chuẩn tín chỉ các-bon rừng của Việt Nam đã được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành vào ngày 11/8/2026. Ông Quang kỳ vọng trong tương lai, các dự án các-bon rừng khi đáp ứng bộ tiêu chuẩn này sẽ đóng góp nguồn cung dồi dào cho sàn giao dịch.
Đối với các dự án giảm phát thải cụ thể, ví dụ như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long, nếu tín chỉ hình thành từ đề án được phát triển theo cơ chế hợp tác của Điều 6.2 hoặc cơ chế Điều 6.4, các tín chỉ này hoàn toàn đủ điều kiện đưa lên sàn giao dịch nội địa.
Nếu các dự án đăng ký theo các bộ tiêu chuẩn độc lập, tự nguyện quốc tế (như Verra, Gold Standard...), hiện tại quy định vẫn chưa cho phép giao dịch trên sàn các-bon trong nước mà chỉ có thể thực hiện giao dịch tự nguyện.
Cùng với tín chỉ, hàng hóa giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước còn có hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ trong giai đoạn 2025-2026. Năm 2027, cơ sở được phân bổ hạn ngạch phải hoàn trả lại cho Nhà nước kết quả giảm phát thải đảm bảo tuân thủ hạn ngạch. Trước thời hạn tuân thủ, ông Quang cho rằng các giao dịch trên thị trường các-bon nội địa sẽ nhộn nhịp hơn do nhu cầu mua bán tín chỉ, hạn ngạch tăng lên.