Thực hiện Nghị quyết số 11 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn mới, nhiều địa phương đã và đang tiếp tục chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn từng bước khẳng định chiều sâu văn hóa của “đệ nhất danh trà”. Người nông dân giờ đây không chỉ là người trồng chè, mà trở thành người làm kinh tế nông nghiệp hiện đại, người gìn giữ di sản và kể câu chuyện văn hóa trà cho bạn bè bốn phương. Khi kinh tế và văn hóa hòa quyện, cây chè Thái Nguyên sẽ không chỉ xanh trên những đồi đất trung du, mà còn vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước, khẳng định vị thế xứng đáng của một vùng đất danh trà.
Cây chè từ lâu đã trở thành biểu tượng kinh tế và văn hóa của tỉnh Thái NguyênDựa vào tiềm năng, thế mạnh sẵn có từ cây chè, nhiều hộ dân ở xã La Bằng đã mạnh dạn liên kết, thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã trồng, sản xuất và chế biến chè, tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao. Tiêu biểu là Hợp tác xã Chè Cầu Đá. Sự liên kết này không chỉ giúp nâng cao năng lực sản xuất mà còn thay đổi căn bản tư duy làm chè truyền thống sang hướng an toàn, hữu cơ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Hiện Hợp tác xã đã có vùng nguyên liệu 5 ha đạt tiêu chuẩn Vietgap, hướng hữu cơ, 1 sản phẩm đạt OCOOP 3.
Vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn Vietgap, hướng hữu cơ là kết quả nỗ lực quyết tâm xây dựng thương hiệu sản phẩm của các xã viên Hợp tác xã Chè Cầu Đá, xã La Bằng
Chị Trần Thị Huế, Phó Giám đốc Hợp tác xã Chè Cầu Đá chia sẻ: Để nâng cao sức cạnh tranh, Hợp tác xã đã tập trung thay đổi nhận thức của thành viên về sản xuất chè an toàn, hữu cơ. Theo chị, trước đây người dân chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm, chú trọng năng suất. Nhưng trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, nếu không chuyển sang quy trình sạch, minh bạch và có truy xuất nguồn gốc thì rất khó xây dựng thương hiệu bền vững. “Chúng tôi xác định phải làm chè bằng cái tâm và trách nhiệm với người tiêu dùng. Khi thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng chất lượng thay vì chạy theo sản lượng, giá trị sản phẩm tăng lên rõ rệt, thu nhập của người dân cũng được cải thiện, cùng với sự đồng hành, hỗ trợ của tỉnh, chúng tôi tin rằng sẽ ngày càng khẳng định được thương hiệu của mình", chị Huế nhấn mạnh.
Ngày càng nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm tại Hợp tác xã Chè Cầu ĐáTinh thần đó hoàn toàn phù hợp với định hướng của Nghị quyết 11: Phát triển ngành chè theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu chè Thái Nguyên gắn với tiêu chuẩn chất lượng cao và an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy, khi sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, chế biến, sản phẩm chè không chỉ có giá bán cao hơn mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính.
Không dừng lại ở khâu sản xuất, nhiều hợp tác xã còn đầu tư máy móc hiện đại trong chế biến, cải tiến bao bì, xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Nhờ đó, cây chè không chỉ là cây giảm nghèo mà trở thành cây làm giàu cho người dân địa phương.
Nếu La Bằng nổi bật với sự chuyển đổi trong sản xuất, thì vùng chè Tân Cương lại tiên phong trong việc gắn nông nghiệp với du lịch cộng đồng. Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên được xem là mô hình tiêu biểu, hiện thực hóa mục tiêu đưa cây chè từ giá trị kinh tế thuần túy trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc.
Các xã viên của Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên giới thiệu, chia sẻ đến du khách về câu chuyện sản phẩm OCOP và các sản phẩm tràÔng Bùi Trọng Đại, Giám đốc Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên cho biết: Trước đây gia đình ông cũng như nhiều hộ khác chỉ chuyên canh cây chè, giữ nghề truyền thống cha ông để lại. Cây chè khi ấy đơn thuần là kế sinh nhai. Tuy nhiên, sau khi tham gia các lớp tập huấn và học hỏi mô hình du lịch cộng đồng trong Chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, ông nhận ra một hướng đi mới. "Cây chè không chỉ là cây kinh tế, mà còn là di sản văn hóa có thể kể chuyện và thu hút du khách. Từ nhận thức đó, Hợp tác xã đã xây dựng các tour trải nghiệm hái chè, sao chè thủ công, thưởng trà, tìm hiểu lịch sử vùng chè. Du khách đến đây không chỉ mua sản phẩm mà còn được sống trong không gian văn hóa trà, nghe câu chuyện về đất, về người Tân Cương và chắc chắn đây sẽ là hướng đi lâu dài, bền vững của Hợp tác xã. Những người làm chè như chúng tôi cũng rất phấn khởi khi được tỉnh quan tâm bằng những giải pháp, nghị quyết cụ thể đã và đang tiếp tục triển khai, đó là nguồn động viên, khích lệ lớn với chúng tôi" - ông Đại chia sẻ.
Mô hình này đã góp phần đa dạng hóa sinh kế cho người dân. Thu nhập không chỉ đến từ bán chè mà còn từ dịch vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm. Đồng thời, việc phát triển du lịch cộng đồng còn giúp nâng cao ý thức bảo tồn cảnh quan, giữ gìn bản sắc truyền thống.
Phát triển du lịch cộng đồng giúp nâng cao ý thức bảo tồn cảnh quan, giữ gìn bản sắc truyền thống của vùng chè đặc sảnNgày 30/7/2025, HĐND tỉnh Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 08/2025/NQ-HĐND nhằm cụ thể hóa định hướng từ Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Với nguồn lực hơn 500 tỷ đồng, nghị quyết tập trung hỗ trợ sản xuất, chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển du lịch gắn với cây chè. Các chính sách hỗ trợ được thiết kế đồng bộ như: Hỗ trợ 100% kinh phí mua giống chè để trồng mới hoặc trồng thay thế; hỗ trợ 70% kinh phí mua phân bón hữu cơ, hữu cơ vi sinh trong năm đầu; đồng thời hỗ trợ 100% kinh phí chứng nhận VietGAP hoặc các tiêu chuẩn GAP khác (tối đa 6 triệu đồng/ha cho lần đầu và tối đa 4 triệu đồng/ha cho cấp lại). Sự kết hợp giữa hai nghị quyết đã tạo nền tảng và động lực quan trọng để ngành chè Thái Nguyên phát triển theo hướng bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định thương hiệu. Từ đổi mới tư duy sản xuất đến khai thác giá trị văn hóa, du lịch tại các vùng chè như Tân Cương hay La Bằng, ngành chè đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, tiếp tục phát huy lợi thế và vươn tới những tầm cao mới.