Với tinh thần “không để thất thoát, lãng phí”, công tác rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án còn vướng mắc đang được tỉnh Thái Nguyên tập trung triển khai nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Nhìn thẳng thực trạng
Theo rà soát, toàn tỉnh hiện có 170 dự án gặp khó khăn, vướng mắc, trong đó 81 dự án đã được cập nhật trên hệ thống theo dõi của Chính phủ (1 dự án nhà đầu tư tự chấm dứt dự án không cập nhật trên hệ thống) và 88 dự án thuộc thẩm quyền địa phương xử lý. Đây là con số cho thấy khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Nguyên nhân của các vướng mắc phần lớn là do các dự án được chấp thuận đầu tư từ nhiều năm trước, trong khi hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng liên tục điều chỉnh, dẫn đến phát sinh những khoảng trống trong quá trình triển khai. Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, điều chỉnh quy hoạch hay năng lực tài chính của nhà đầu tư cũng là những “điểm nghẽn” phổ biến.
Điểm đáng chú ý là nhiều dự án dù đã hoàn thành một phần hạ tầng nhưng chưa thể bàn giao đưa vào sử dụng do vướng thủ tục pháp lý, kéo dài thời gian, làm gia tăng nguy cơ lãng phí nguồn lực xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phân loại cụ thể từng dự án, xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn giải pháp phù hợp.
Phối cảnh Dự án Nhà ở xã hội chung cư Đại Nam
Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là “không bỏ sót dự án cần tháo gỡ”, các dự án đang được tập trung rà soát để đưa ra phương án xử lý kịp thời. Như Dự án Nhà ở xã hội chung cư Đại Nam đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, song trong quá trình triển khai còn vướng mắc về thủ tục giao đất và hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo các quy định mới của pháp luật về đất đai và đầu tư xây dựng. Đây là tình huống khá điển hình đối với nhiều dự án được chấp thuận đầu tư từ giai đoạn trước. Nhận diện rõ tính chất vướng mắc chủ yếu mang tính thủ tục, tỉnh đã đưa dự án vào nhóm ưu tiên tháo gỡ theo quy trình, trình tự các bước và nội dung sẽ thực hiện đối với dự án đã thu hồi, giải phóng mặt bằng nhưng chưa được giao đất đảm bảo đúng theo các quy định của pháp luật.
Đối với các dự án như trên, nếu được tháo gỡ sẽ góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội cho người lao động và các đối tượng có thu nhập thấp, đồng thời giúp tận dụng hiệu quả quỹ đất đã được giải phóng, tránh tình trạng lãng phí nguồn lực đầu tư.
Một trường hợp khác là Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Cụm công nghiệp Sơn Cẩm 3. Dự án đã thực hiện đầu tư xây dựng nhưng chưa được giao đất do vướng mắc liên quan đến phần diện tích của nhà máy chế biến khoáng sản. Trước tình hình đó, tỉnh đã chủ động báo cáo cơ quan Trung ương, đề xuất điều chỉnh phạm vi dự án và cho phép doanh nghiệp tiếp tục sử dụng đất phù hợp với quy hoạch. Đây là minh chứng cho việc chính quyền địa phương không chỉ xử lý trong phạm vi thẩm quyền mà còn chủ động kiến nghị cơ chế, chính sách phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp.
Dự án Khu tái định cư xã Vạn Thọ tạm dừng thi công từ 2016Trong lĩnh vực đầu tư công, Dự án Khu tái định cư xã Vạn Thọ thuộc chương trình ổn định dân cư vùng bán ngập hồ Núi Cốc cũng là một trong những dự án cần tháo gỡ khó khăn. Dự án đã tạm dừng thi công từ năm 2016, kéo dài nhiều năm, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách. Hiện nay, dự án đang được cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, đồng thời hoàn thiện các thủ tục quyết toán và dự kiến bàn giao trước ngày 30/6/2026.
Đồng bộ giải pháp, siết chặt trách nhiệm
Với mục tiêu khơi thông nguồn lực đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể, bám sát yêu cầu rà soát, xây dựng lộ trình xử lý chi tiết đối với từng công trình, dự án, phấn đấu giải quyết dứt điểm toàn bộ 170 dự án còn khó khăn, vướng mắc trước ngày 30/6/2026.
Trọng tâm của các giải pháp là tổ chức làm việc trực tiếp với từng nhà đầu tư để xác định rõ nguyên nhân tồn tại, tháo gỡ đúng “điểm nghẽn”, không xử lý chung chung. Theo đó, Tổ công tác được thành lập theo Quyết định số 916/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch làm việc cụ thể với các doanh nghiệp, đơn vị liên quan nhằm rà soát toàn diện tình hình triển khai của từng dự án, yêu cầu nhà đầu tư báo cáo đầy đủ về tiến độ thực hiện, việc chấp hành các kết luận thanh tra, kiểm tra, cũng như những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.
Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn chủ trì cuộc họp tháo gỡ khó khăn cho các dự án còn vướng mắcViệc rà soát được thực hiện theo nguyên tắc phân loại rõ từng nhóm dự án để có giải pháp phù hợp. Đối với các dự án đã cập nhật trên hệ thống theo dõi của Chính phủ, các cơ quan chức năng tập trung làm rõ những vướng mắc về quy hoạch chi tiết xây dựng và cơ cấu sử dụng đất, từ đó tham mưu điều chỉnh hoặc hoàn thiện các thủ tục theo đúng quy định pháp luật. Với các dự án đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng nhưng chưa được giao đất hoặc cho thuê đất, tỉnh yêu cầu các đơn vị chuyên môn khẩn trương hoàn thiện quy trình, thủ tục để sớm giao đất, đồng thời yêu cầu nhà đầu tư cam kết năng lực tài chính và tiến độ thực hiện sau khi được tháo gỡ.
Đối với các dự án đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật hoặc đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tỉnh chỉ đạo rà soát tổng thể các hạng mục đã triển khai, phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện bàn giao hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo đúng quy định, bảo đảm các công trình được đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả đầu tư. Đồng thời, yêu cầu nhà đầu tư thống kê đầy đủ diện tích đất đã được cấp giấy chứng nhận và đã chuyển nhượng cho các tổ chức, cá nhân, bảo đảm tính minh bạch và đúng quy định của pháp luật.
Song song với đó, đối với các dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương, các sở, ngành và chính quyền cơ sở được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với Tổ công tác để xác định cụ thể từng nguyên nhân tồn tại, từ đó đề xuất giải pháp xử lý dứt điểm, tránh để kéo dài gây lãng phí nguồn lực.
Để bảo đảm tiến độ chung, tỉnh đã xây dựng lộ trình thực hiện với các mốc thời gian cụ thể. Trong đó, việc xác định cơ cấu sử dụng đất cho các dự án phải hoàn thành trước ngày 30/4/2026; việc xác định lại giá đất đối với các dự án khu dân cư, khu đô thị theo kiến nghị của cơ quan thanh tra hoàn thành trước ngày 30/5/2026; việc điều chỉnh tiến độ thực hiện các dự án và điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng (nếu có) phải hoàn thành trước ngày 15/6/2026. Đặc biệt, đối với các dự án đã được giao đất một phần, có diện tích đất đã thu hồi nhưng chưa được giao hoặc cho thuê đất, tỉnh yêu cầu hoàn thành thủ tục giao đất trước ngày 25/6/2026, bảo đảm đủ điều kiện triển khai dự án theo quy định.
Cùng với việc tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính, tỉnh cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện đầy đủ các kiến nghị tại các kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của các cơ quan Trung ương và của tỉnh. Đây được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính pháp lý, minh bạch trong quá trình xử lý các dự án, đồng thời phòng ngừa nguy cơ thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.
Với cách làm bài bản, có lộ trình rõ ràng và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án trên địa bàn tỉnh đang được triển khai theo hướng chủ động, quyết liệt, bám sát thực tiễn. Khi các vướng mắc được xử lý đồng bộ và đúng quy định, các dự án sẽ sớm được tiếp tục triển khai hoặc hoàn thành, qua đó khơi thông dòng chảy đầu tư, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.